عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى
276
مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )
و آنچه از كتب آن حكيم در زمان ما موجود است كتابى است در تاريخ طبيعى كه در سى و هفت فصل نگاشته و اين كتاب در حقيقت مجموعهء فنونى است كه در آن مجموعه از فلسفه و حكمت و كيفيّت اهويه و جغرافيا و هيئت و علم نباتات و حيوانات و معادن و مفردات طب و غيره سخن رانده * و اين تأليف از آثار بزرك قدما محسوب و بالفعل باكثر السنهء اروپا مترجم و چندين مرتبه بزيور طبع رسيده * تولد حكيم مزبور در سال بيست و پنجم ميلادى و وفات او در سال هفتاد و نه بواسطهء اختناق از دخان كوه آتشفشان ( وزوؤ ) چنانچه سبق ذكر يافت اتفاق افتاد * و همين فيلسوف را مؤلفين عرب ( بليناس ) كويند و برخى او را بابليناس صاحب طلسمات ( آپولونيوس ) مشتبه نمودهاند * 2 پورفير Porphyre از مشاهير حكماى قرن سيم ميلادى است در دويست و سى و سه ( 233 ) در بلدهء ( صور ) « 8 » متولد شده از پلوتن حكيم سابق الترجمه تحصيل فلسفه نموده و شاگرد غير مفارق و بود و بعد از وفات او در جاى وى نشست و در عقايد تصوّف پيروى استاد خود مىكرد وفاتش در سيصد و چهار ( 304 ) ميلادى در شهر ( روم ) اتفاق افتاد ( 318 قبل از هجرت ) تأليفات زياد از آن حكيم در كتب تواريخ مسطور است من جمله كتابى در ترجمهء حال استاد خود نوشته و كتابى چند در فلسفه نكاشته كه بعضى از آنها بالفعل موجود است و نيز چنانچه در ذيل ترجمهء پلوتن مذكور افتاد رسايل ديگر موسوم به ( آناده ) در بيان عقايد استاد خود پلوتن تأليف كرده و نيز كتابى در ردّ نصارى دارد كه
--> ( 8 ) ( صور ) در ساحل شام و بفاصلهء هفتاد و پنج كيلومتر در جنوب غربى بيروت واقع است اسم قديمش ( تير ) بوده و هم در زمان قديم اين شهر معبدى باسم ( بعل ) كه از آلههء كاذبهء قديمهء موهومه و كنايه از شمس بود داشته است آثار خيلى عتيق و ستونهاى زياد و مزارهاى متعدده در خرابهاى آن ديده مىشود بنا بتخمين ( هرودوت ) مورخ مشهور كه تقريبا چهار صد و پنجاه سال قبل از مسيح حيات داشته و بلقب ابو المؤرخين مشهور است شهر صور دو هزار و هفتصد و پنجاه سال ( 2750 ) پيش از ميلاد تأسيس شده اين شهر در زمان خليفهء ثانى داخل ممالك اسلام شد پس از زمانى هفتاد و هشت سال بدست اهل صليب افتاد و سلطان صلاح الدّين ايوبى دوباره در حوزهء اسلامى داخل نمود * بالفعل اين شهر بس قديم خراب و ويران شده و به صورت قصبه ايست كه تقريبا پنج هزار سكنه دارد * ( لمؤلفه )